“TEOG KALDIRILIYOR!” Bir sabah uyandık, gazetelerde bu haber. Okul çağında çocuğu olanlar bilir; bilmeyenler için TEOG, Liselere Giriş Sınavı! Çocuklar bu sınavlara en az bir yıl öncesinden, özel dersler ve dershanelerle hazırlanmaya başlıyorlar, aileler hazırlıklarını ona göre yapıyorlardı. Oysa okullar yeni açılmıştı ve yine bir plansızlıkla karşı karşıyaydık.

Bu haber bana oğlum ilkokuldayken yaşadıklarımızı anımsattı. O yıllar “Ortaokula Giriş Sınavları” 5. sınıfta yapılırdı. Anne baba olarak tabii ki bizler de hazırlıklarımızı ona göre yapıyorduk. Öğretmenimizin sözleşmesi yıl sonunda yenilenmeyince onun peşinden biz de okul değiştirmiştik. Yaptığımız toplantıların birkaçına babam da katılmıştı. Adamcağız dehşetle bizi izliyor, fikrini söylüyordu. Saygımızdan onu dinliyorduk ama hepimiz delirmiş durumdaydık. Söyledikleri özetle şöyleydi: “Bu bir yarış. Çocuklarınız çocukluklarını yaşayamıyorlar. Onların fikrini almadan sizler, onlara daha iyi bir gelecek adına(!) onlar adına karar vermeye çalışıyorsunuz. Yapmayın, etmeyin! Her çocuk doktor, mühendis olmak zorunda değil. Bu ülkenin ressama da, müzisyene de, teknisyene de gereksinmesi var. Madem böyle bir araya geliyorsunuz. Bir veli insiyatifi oluşturun. Sınavları protesto edin. Çocuklarınızı bu sınavlara sokmayın!” Kimse dinlemedi tabii. Sonra çocuklar 5. sınıfa başladıkları yıl, okullar açılmadan hemen önce, yine böyle bir sabah, “8 Yıllık Temel Eğitim!” dendi ve ne yapacağımızı şaşırdık. Bütün planlarımız çökmüştü. Neyse zor da olsa toparlandık, yola devam ettik.
Okumaya devam et →

“-Gerçekten daha gerçek olan bir şey var mı?
-Evet vardır: Masal!”
Nikos Kazancakis
(El Greko’ya Mektuplar)

Yitirişimizin 17. yılında bu yıl Fakir Baykurt’un çocuklar için yazdığı masallar; SAKARCA; DÜNYA GÜZELİ, SAKA KUŞLARI yine Literatür tarafından yayınlandı. Her yıl bir yönünü öne çıkarak yaptığımız anmalarımıza bu yıl da masallar aracılık ediyor.

Baykurt, Anadolu’da ninelerin, dedelerin yerine göre kendi duygularını, düşüncelerini katarak anlattığı masalları Almanya’da özellikle işçi çocukları için yazdığını söylüyor. Çocuklar gurbette, aile büyükleri de yurtta kaldığı için onların görevini yazarak devralıyor. Yıllardır yurdun çeşitli yerlerinde, farklı farklı şekillerde anlatılan masalları, kendi yorumlarını da katarak, yeniden yoğurarak gelecek kuşaklara aktarılması, sürmesi gerektiği düşüncesiyle yazıp kitaplaştırmış. Hatta bunları okullarda, kütüphanelerde kendi okumuş. Okumaya devam et →

Fakir Baykurt’un kızı Işık Baykurt: Meğer babam iyi adammış – Serbay Mansuroğlu, Birgün, 18 Nisan 2016. Erişim: 10 Ekim 2016

Aşılamayan bir deneyim: Köy Enstitüleri Yazı Dizisi 2

Bir mücadele insanı Fakir Baykurt. Burdur Akçaköy’de başladı yaşamı. 1948’de Gönen Köy Enstitüsü’nü bitiriyor. Ardından Ankara Gazi Eğitim Enstütüsü ve 68’e uzanan süreçte hem kavgada hem kitap başında yerini alıyor Baykurt. Türkiye Öğretmen Sendikası genel başkanlığı yapan Baykurt, 1971’de tutuklandı, yargılanıp beraat etti. Üretmeye ve kavgaya devam etti. Köy edebiyatında simge isim oldu. Yılanların Öcü kitabı, 1969 Öğretmen Boykotu unutulmayanlar arasında. Köy Enstitülü Fakir Baykurt’u, onu en yakından ‘baba’ olarak tanıyan isimlerden kızı Işık Baykurt ile konuştuk. 17 Nisan enstitülerin kuruluş yıldönümünde raflarda yerini almaya başlayan daha önce Türkiye’de basılmayan Fakir Baykurt imzalı Unutulmaz Köy Enstitüleri kitabını konuştuk, hem de bir dönemi anlattı Işık Baykurt. Okumaya devam et →

Başkan Ercengiz; Kavşağın eski halini görünce Bu bizim Fakir’imize yakışmaz dedim – Burdur Gazetesi, 16 Nisan 2016. Erişim: 10 Ekim 2016

Fakir Baykurt Kavşağı, Burdur Belediye’sinin çalışmaları ile yeniden düzenlenerek açılışı gerçekleşti. İsmine yakışır bir hale dönüştürülen kavşağa, Fakir Baykurt’un büstü ve süs havuzu yapıldı. Burdur Belediyesi tarafından organize edilen törenin açılış programına, Fakir Baykurt’un kızı Işık Baykurt onur konuğu olarak katıldı. Törene ayrıca, CHP Grup Başkan Vekili ve Manisa Milletvekili Özgür Özel, Muğla Milletvekili Nurettin Demir, Belediye Başkanı Ali Orkun Ercengiz, Konyaaltı Belediye Başkanı, Muratpaşa Belediye Başkanı, CHP İl temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ve çok sayıda vatandaş katıldı.
Okumaya devam et →

İktidar için gösteri günü – Serbay Mansuroğlu, Birgün, 24 Kasım 2015. Erişim: 10 Ekim 2016

Fakir Baykurt’un kızı Işık Baykurt: Öğretmen örgütlülüğüne önderlik etmiş biri, öğretmenlerin sorunlarının bir günde konuşulmasını kabul etmesi düşünülemez. Kaldı ki bu gün, iktidarlar tarafından bir gösteri günü haline dönüşmüşse…

Fakir Baykurt, yaşamı edebiyat, öğretmenlik ve öğretmenlerin örgütlülüğü mücadelesinde geçmiş simge bir isim. Darbecilerden kalma bir gün 24 Kasım Öğretmenler Günü öncesi 3 çocuğundan en büyüğü, kızı Işık Baykurt babasını ve mücadelesini anlattı.
Okumaya devam et →

Olkan ÖZYURT 15 Ocak 2015 tarihli Sabah Kitap Eki A’dan Z’ye dosyasında Orhan Kemal ve Yaşar Kemal’den sonra  bu ay Fakir Baykurt’u konuk etti. Görmeyenler ve okumayanlar için dosyayı buraya alıntılıyoruz. İzin için Olkan ÖZYURT’a bir kez daha teşekkür ediyoruz.

“Eserlerinde kırsal kesimdeki Anadolu insanının gözünden, dilinden dertlerini anlattı. Köy Enstitülü yazarlar arasında hep ön plandaydı. Bugün kitapları edebiyatımızın klasikleri arasında yer alıyor. Fakir Baykurt’un kitapları yeniden yayımlanıyor. Önce romanları gelmişti şimdi de öyküleri..Üstelik içlerinde ilk kez gün yüzüne çıkanlar da var.”

Okumaya devam et →

Öner YAĞCI 9 Ekim 2014 tarihli Cumhuriyet Kitap Eki’nde Fakir BAYKURT’u andı. Öner YAĞCI’ya  yazısı ve izni için çok teşekkür ediyoruz.

“Fakir Baykurt’u 1999’da yitirmiştik. Baykurt, edebiyatın çeşitli türlerinden sunduğu yapıtları, eğitim ve kültür yaşamımıza kattıklarıyla ve emeğiyle aydınlığımızın kıvanç duyduğumuz bir temel taşı. Yarını aydınlatmak için dünü iyi bilmek zorunda olanların sürekli yararlanacağı bir bilge aynı zamanda. Baykurt’un yapıtları ölümünden sonra da büyük bir okur kitlesi tarafından izlenmeye devam ediyor.”

Okumaya devam et →

2015’in ağaçların kesilmediği, çocukların kadınların öldürülmediği, insanların emeklerinin karşılığını alabildiği güzel bir yıl olmasını diliyoruz.

Tam da Türkiye’ye kesin dönüşe karar vermişlerdi, toparlanıyorlardı. Dosyalar, kitaplar kolilere konmaya başlamıştı. Bir yandan da Antalya’ya yerleşmeye karar verdiler, yavaş yavaş taşınmaya başlamışlardı. Yani kütüphane, çalışma odası büyük ölçüde kolilerdeydi.

Bu arada babam hastalandı, hastaneye yattı. Evdeki hesap çarşıya uymadı, babamı kaybettik. Hastane odasında bir gün “Kitaplarla sen ilgilen Işık!” dedi. Kardeşlerimin de onayı ve desteğiyle başucundaki çekmecede yarım kalan “Eşekli Kütüpheneci”yle işe başladım. O kolay oldu, büyük ölçüde yoluna girmiş dosyaydı, ufak tefek eklemeler çıkarmalar vardı. Roman yayınlandı. Okumaya devam et →

BABAM FAKİR BAYKURT

Sevgili Işık Baykurt Türk edebiyatının temel taşlarından Fakir Baykurt’un kızısınız. Klasik olacak, ama yine de sormak istiyorum. Böyle bir babanın kızı olmak nasıl bir duygu?

Taşlar yerine oturduktan sonra, belli bir olgunluğa eriştikten sonra çok heyecan, gurur verici. Ondan öncesi çocukluk çağlarında, doğruyu söylemek gerekirse “Bana ne Fakir Baykurt’tan, bana babam lazım!” diyorsun.

Babanızın asıl adı Tahir. Savaşta ölen amcasının adı veriliyor. Tahir adı Fakir olarak neden değişti. Size nasıl anlattı bunu?

Gönen Köy Enstitüsü’nde öğrencilik yıllarında şiir yazıyor. Halk ozanlarının şiirlerini çok seviyor. Hepsinin birer takma adı var. Kendi adı “Tahir Baykurt.” Çok resmi buluyor, kendine bir takma ad arıyor. O arada bir de Askerlik dersi öğretmeniyle bir tartışması var. Adının anlamını sorup sonrasında biraz dalga geçiyor. Bu olay sonrasında iyice karar veriyor, başka ad bulacak.

Gönen’de bir de fotoğraf makinesi var, arkadaşlarının resimlerini çekiyor, onları ilçeye baskıya yolluyor. Bir seferinde resimler postada kayboluyor. Fotoğrafçı parasını istiyor, babam resimlerin peşinde, resimler ortada yok, parayı nasıl ödesin? PTT ile yazışmalar sonucu her iki tarafın zararı karşılanıyor. Bu yazışmalarda gelen telgraflardan birinde “Fakir Baykurt’un resimleri” yazıyor. PTT’nin yaptığı yanlışlık babama yarıyor, “Fakir Baykurt” adı oluyor. Okumaya devam et →